تبلیغات
علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد بروجرد - نتایج مثبت كاذب HCG:
علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد بروجرد
کارگروه علمی- پژوهشی علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد
مرتبه
تاریخ : سه شنبه 17 تیر 1393

 نتایج مثبت كاذب HCG:

     نتایج مثبت كاذب معمولاً بواسطه وجود آنتی‌بادیهای هتروفیل در سرم بیماران ایجاد می‌شود. آنتی‌بادی‌های هتروفیل آنتی‌بادی‌های انسانی برعلیه آنتی‌بادی‌های حیوانی هستند. شناخته شده‌ترین آنتی‌بادی‌های تداخل‌كننده HAMA(Human Anti Mouse Antibody) می‌باشد. اما آنتی‌بادی‌های ضد حیوانات دیگر مانند بز ((HAGA، گوسفند (HASA) و خرگوش (HARA ) نیز ممكن است سبب تداخل گردند.

آنتی‌بادی‌های هتروفیل به دو نوع تقسیم می‌شوند:

نوع اول - كه نادر بوده و اختصاص به آنتی‌بادی‌های حیوانی دارد. معمولاً این آنتی‌بادی‌ها بعد از اینكه فرد در معرض آنتی‌بادی‌های مونوكلونال موشی قرارگرفت (بواسطه تزریق) ساخته می‌شوند. در روشهای عكسبرداری و شیمی درمانی كه عمل هدف‌گیری بافت موردنظر بوسیله آنتی‌بادی‌های مونوكلونال موشی انجام می‌شود،HAMA  بوجود می‌آید. معمولاً اثر این نوع آنتی‌بادی‌ها در سنجش‌های ایمنی به مراتب از نوع دوم بیشتر است.

نوع دوم - كه شایعتر است آنتی‌بادی‌های غیر اختصاصی با افینیته پایین هستند. این آنتی‌بادی‌ها معمولاً در اثر مواجهه شدن فرد با پروتئینهای حیوانی (تغذیه، تماس محیطی، تنفس و واكسن‌ها) بوجود می‌آیند.

فاكتور روماتوئید كه یك آنتی‌بادی ضد ایمونوگلوبولین است نیز ممكن است با آنتی‌بادی‌های حیوانی واكنش دهد.گفته شده در روشهایی كه در آنها از دو آنتی‌بادی (موش و بز) استفاده می‌شود نسبت به روشهایی كه درآنها هردو آنتی‌بادی موشی است كمتر تحت‌تأثیر واكنش مثبت كاذب قرار می‌گیرند، اما چون ایمونوگلوبولین‌های گونه‌های مختلف شدیداً همولوگ هستند یك آنتی‌بادی هتروفیل ممكن است با ایمونوگلوبولین‌های حیوانات دیگر واكنش دهد، بنابراین استفاده از آنتی‌بادی گیرنده و آشكارساز از گونه‌های مختلف مانند موش و بز نمی‌تواند این مسئله را حذف نماید. برخی ازشركت‌های سازنده كیت‌های الایزا جهت حذف تداخلات ناشی از آنتی‌بادی‌های هتروفیل ایمونوگلوبولین‌هایی را به معرف‌های خود اضافه می‌كنند، اما سرم برخی بیماران حاوی مقادیر بسیار زیادی از آنتی‌بادی‌های هتروفیل بوده و اثر مواد بلوك‌كننده برای خنثی‌سازی آنها كافی نبوده و نتیجه مثبت كاذب اجتناب‌ناپذیر است.

         گزارشات نشان می‌دهد كه سرم 30تا40 درصد افراد دارای آنتی‌بادی‌های هتروفیل است. در یك مطالعه وسیع شیوع آنتی‌بادی‌های هتروفیل جهت تأثیر در نتیجه آزمایش HCG تقریباً در حدود 4-3 درصد جمعیت مورد مطالعه گزارش شده است. این بررسی بیانگر اهمیت تأثیر آنتی‌بادی‌های هتروفیل در نتیجه آزمایش بوده و آزمایشگاهها باید از این پدیده آگاهی داشته و آمادگی برخورد با آن را داشته باشند.

روشهای مختلفی جهت شناسایی تداخل ناشی از آنتی‌بادی‌های هتروفیل در اندازه‌گیری HCG سرمی وجود دارد كه عبارتند از:

1-     آزمایش مجدد نمونه با استفاده از یك كیت از همان روش یا با یك كیت از روش دیگر:

درجه تداخل ناشی از آنتی‌بادی‌های هتروفیل در روش‌های مختلف واقعاً متفاوت است.

غلظت  HCGدر روش الیزای دو مرحله‌ای در حدود 20% كمتر از روش الیزای ساندویچی یك مرحله‌ای (انكوباسیون همزمان نمونه با هر دو آنتی‌بادی گیرنده و نشاندار) است. این تفاوت در دو سنجش متفاوت الیزا حدود 80% است.

 

2-      تكرار نمونه‌گیری از بیمار:

گاهی لازم است تا نمونه جدیدی از بیمار گرفته شود. مقدار HCG ناشی از نتایج مثبت كاذب معمولاً در نمونه دیگری كه در طی 2-1 هفته بعد از بیمار گرفته شود با نمونه اولیه مشابه است. در صورتی‌كه در سرطانها غلظت  HCGمعمولاً با گذشت زمان افزایش می‌یابد.

3-      رقیق كردن سرم بیمار:

در این روش سرم بیماران به طور سریال در یك ماتریكس پروتئینی فاقد  HCG (مثلاً استاندارد صفر یا بافر رقیق‌كننده موجود در كیت) رقیق شده و  HCGدر نمونه رقیق شده و نمونه اولیه به صورت دوتایی اندازه‌گیری می‌گردد. نتایج غیرموازی (غلظت متناسب با فاكتور رقت نیست) نشان‌دهنده وجود تداخل ناشی از آنتی‌بادی‌های هتروفیل است. در روش رقیق‌سازی معمولاً نتایج بدست آمده كمتر از نتایج مورد انتظار است.

4-      آزمایش همزمان بر روی نمونه ادرار بیمار:

آنتی‌بادی‌های هتروفیل با وزن ملكولی 150 كیلودالتون به‌دلیل وزن ملكولی بالا توسط گلومرول‌های كلیه فیلترنشده و بنابراین در ادرار وجود نداشته و نمی‌توانند در آزمایش ادرار تداخل نمایند. اگر مقدار HCGدر سرم هنوز در حال افزایش بود نتیجه منفی ادرار ممكن است ناشی از ادرار خیلی رقیق باشد كه آنرا می‌توان با اندازه‌گیری وزن مخصوص یا اندازه‌گیری كراتینین ادرار تشخیص داد. در ادراری با وزن مخصوص 015/1 غلظت HCG در ادرار در حدود 50% غلظت سرمی آن است. بنابراین نتیجه منفی در ادرار نشانه قابل‌اعتمادی جهت وجود نتیجه مثبت كاذب ناشی از آنتی‌بادی‌های هتروفیل است. اگر HCG اندازه‌گیری شده در ادرارBHCG  باشد، غلظت آن در ادرار معمولاً خیلی كمتر از مقدار سرمی آن است، زیرا قسمت اعظم آن در طی ترشح به داخل ادرار به HCGBcf تجزیه می‌شود و اكثر روشهای سنجش HCG قادر به اندازه‌گیریHCGBc در ادرار نمی‌باشند.

5-      اضافه كردن مواد سدكننده آنتی‌بــــــــــــــــادی‌های هتروفیل (Heterophil antibody Blocking Agent):   

این معرف‌ها كه تحت‌عنوان HBT نامیده می‌شوند بسیار مورد استفاده قرار گرفته و نتایج رضایت‌بخشی دارند. این لوله‌ها حاوی ایمونوگلوبولین‌های ضد آنتی‌بادی‌های هتروفیل هستند. استفاده از آنها آسان بوده و تقریباً ارزانند و می‌توانند اثر آنتی‌بادیهای هتروفیل را كاهش داده و یا حذف كنند. در این روش 5/0 سی‌سی سرم به لوله اضافه شده و پس از انكوباسیون، سرم بیمار مجدداً جهت اندازه‌گیری مقدار HCG اندازه‌گیری می‌گردد. نتایج منفی یا كاهش مقدار HCG نسبت به نمونه اولیه نشان‌دهنده وجود آنتی‌بادی‌های هتروفیل است.

6-      اندازه‌گیری هورمونهای FSH ، LH بیمار:

 هنگامی‌كه زن جوانی با اندازه‌گیری مقدار سرمی HCG جهت تومورهای تروفوبلاستیك پایش می‌گردد باید مقدارمحدوده مرجع HCG    پس از یائسگی را داشته باشیم زیرا غلظت HCG در این موارد اغلب از  IU/L5-3 فراتر رفته و حتی گاهی به IU/L 15-10 نیز می‌رسد. این مقادیر نشان‌دهنده عود بیماری نبوده بلكه یك پاسخ فیزیولوژیك به سركوب گنادهاست. این حالت را می‌توان با اندازه‌گیری مقدار هورمونهایFSH ، LH بیمارشناسایی نمود. در این حالت مقدار سرمی این دو هورمون در حدود مقادیر پس از یائسگی هستند.

7-      سایر روشها:

با روشهای دیگری نیز می‌توان اثر آنتی‌بادی‌های هتروفیل را حذف نموده و یا كاهش داد اما اكثراً پرهزینه بوده و قابل‌انجام در آزمایشگاههای بالینی نیستند. این روشها عبارتند از:

الف) استخراج آنالیت از نمونه

ب) افزودن سرم حیوان ایمن شده یا ایمن نشده

پ) افزودن سوسپانسیون پروتئین A

ت) رسوب‌گذاری با پلی اتیلن گلیكول6000

ث) حرارت دادن سرم تا 90-70 درجه سانتیگراد (برای آنالیت‌های مقاوم به حرارت)

ج) افزودن IgG پلی‌كلونال اختصاصی گونه

چ) اضافه نمودن قطعات  FCآنتی‌بادی اختصاصی برای گونه

 

در پایان توجه همكاران محترم را به چند نكته جلب می‌نماییم:

1-     به دلیل وجود منابع گوناگون و حالتهای مختلف افزایش مقدار HCG (خوش‌خیم و پاتولوژیك) در سرم بیمار و همچنین هتروژنیسیته ملكول HCG لازم است كه بدانیم كدام شكل یا اشكال ملكولی HCG در روش سنجش مورد استفاده قرار گرفته است.

2-     از استراتژیهای آزمایشگاهی مناسب جهت كمك به پزشك و جلوگیری از مدیریت نامناسب بیماراستفاده کنیم .

3-     بیش از 100 نوع كیت جهت اندازه‌گیری HCG در سرم وجود دارد. آگاهی آزمایشگاهها از ساختار كیت (روش سنجش) و معرف‌های به كار رفته در آن (نوع آنتی‌بادی‌های به كار‌ رفته)كمك زیادی به شناسایی موارد مثبت كاذب می‌نماید.

4-     از استفاده شركت‌های سازنده از معرف‌های مناسبی جهت حذف تداخلات ناشی از آنتی‌بادیهای هتروفیل در كیت‌های خود مطمئن باشیم.

5-      امكانات لازم در هنگام مواجهه با سرمهای حاوی آنتی‌بادی‌های هتروفیل را فراهم کنیم.

6-     مركزی را كه در موقع لزوم بتوان نمونه بیماران را جهت شناسایی منشأ تداخل (اندازه‌گیری HCG هیپرگلیكوزیله- Free BHCG-HCGBcf و بررسی آنتی‌بادی‌های هتروفیل) ارسال نمود، شناسائی کنیم.




طبقه بندی: هورمون شناسی، 
ارسال توسط کارگروه علوم آزمایشگاهی دانشگاه آزادبروجرد
آرشیو مطالب
نظر سنجی
میزان رضایت مندی شما از گزارش کار ارسال شده چقدر می باشد؟





صفحات جانبی

قالب وبلاگ